چيزى از قيام شب خوددارى ورزد ، چه در روز فرصت رسيدگى به امور ديگر وجود دارد ، و اما شب در درجه اول مخصوص قيام است . [ 8 ] در حديثى معروف آمده است : اگر خواهان آنى كه خدا با تو سخن گويد ، قرآن بخوان ، و اگر خواهان سخن گفتن با خدايى ، پس با او مناجات كن ، و مؤمنان بدين گونه در قيام شبانه خويش عمل مىكنند و با پروردگار خويش به سخن گفتن مىپردازند : گاه قرآن مىخوانند ، و زمانى ديگر با دعا از پروردگار خويش ياد مىكنند ، چنان كه خدا به آنان فرمان داده و گفته است : وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ و ياد كن از نام پروردگارت . » ياد كرد خدا مغز و مخ عبادت و بلكه هدف اساسى در اسلام است ، زيرا كه فراموش كردن خدا مايه هر انحرافى در زندگى انسان خواهد شد . و از آن روى گفت اسْمَ رَبِّكَ كه آفريده از معرفت ذات خدا و پيوستگى مستقيم پيدا كردن با آن عاجز است ، و خداوند متعال نامها را وسايلى براى اتصال پيدا كردن بندگان با خودش قرار داده است ؛ و بر زبان آوردن نامهاى خدا تنها تلفظ كردن حروف آن نيست ، بلكه به ايمان داشتن به آنها و شناختن خدا به ميانجيگرى آنها مربوط مىشود ، چه هر اسم از آن اسماء انعكاسى در آفرينش او دارد . اين كه خداوند متعال « اسم » را به صورت مفرد آورده دلالت بر اطلاقى دارد كه از به كار بردن هر اسم از / 27 اسماء نيكوى او حاصل مىشود ، و اين نزديكتر است ، بدان سبب كه ذكر خدا با ذكر هر يك از نامهاى او صورت اتمام پيدا مىكند ، چنان كه خود او عزّ و جلّ گفته است : قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ ، أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى بگو : خدا را اللَّه بخوانيد يا الرحمن ، به هر كدام بخوانيد از نامهاى نيك او است » . « 40 » ذكر حقيقى تنها تلفظ كردن نامهاى خدا نيست ، بلكه اضافه بر اين ژرف كردن پيوند با او در افقهاى يكى دانستن او و تنها به او پرداختن است ، و لذا خدا

--> ( 40 ) - الاسراء / 110 .